Doktora öğrencimiz Ezgi Özgan, “Relevance in Imitation: More Than Meets the Causal Eye” (Ezgi Özgan ve Jedediah W. P. Allen) başlıklı posterini, 15–18 Eylül 2026 tarihlerinde Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’nde düzenlenen 2026 IEEE International Conference on Development and Learning (ICDL)’de sundu.
Robotikte gösterimden öğrenme (learning from demonstration, LfD) yaklaşımı, bir eylemin önemli olup olmadığını yalnızca nedensel bir soru olarak ele alır: amaca ulaşmayı sağlamayan eylemler gürültü sayılıp ayıklanır. Oysa çocuklar, nedensel olarak gereksiz olan bu eylemleri de sadakatle kopyalar; bu olguya koşulsuz taklit (overimitation) denir. Poster, çocukların sosyal gerçekliği tam da bu yolla öğrendiğini savunuyor: Bu eylemleri kopyalamak, bir eylemin nasıl yapılması gerektiğine dair ortak kültürel beklentileri edinmelerini sağlar.
Çocukların, koşulsuz taklidin ne zaman uygun olduğunu da öğrenmesi gerekir. Poster bunun için iki aşama öneriyor. Önce çocuklar, geçmişte yetişkinlerin düzeltmesiyle düzenli olarak birlikte görülen ipuçlarına tepki verir. Daha sonra, yaklaşık 4 yaşında yansıtma (reflection) becerisinin gelişmesiyle bu ipuçlarını gösterimi yapan kişinin ya da durumun özelliklerine soyutlarlar. Türkçe konuşan 60 üç ve beş yaşındaki çocukla bir bulmaca kutusu görevinde yapılan çalışmada, düzenliliğe en uygun durumda daha yüksek yansıtma becerisinin daha az koşulsuz taklitle ilişkili olduğu bulundu.
Sosyal LfD açısından bu bulgular, kimi ve ne zaman taklit edeceğinin tasarımcı tarafından sabitlenmek yerine ajan tarafından öğrenilmesi gerektiğine işaret ediyor: Nedensel olarak etkisiz eylemler, ayıklanamamış hatalar değil, normatif önem taşıyabilecek adaylardır.
Bu çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenmektedir (Proje No. 225K175). Postere ResearchGate üzerinden ulaşabilirsiniz.